राजव्यवस्था · भाग 11 — राजनीतिक सिद्धांत, तुलनात्मक राजनीति और अंतरराष्ट्रीय संबंध · 44 में से मुख्य टॉपिक 44
अंतरराष्ट्रीय संबंध और भारत की विदेश नीति
भारत दुनिया से कैसे जुड़ता है: सिद्धांत, पड़ोसी, बड़ी शक्तियाँ और संस्थाएँ।
अंदर 60 चीज़ेंपढ़े गए RPSC/RSSB पेपरों में 22 बार पूछा गया, आख़िरी बार 2024 मेंPOL-44
इसे भी देखें: इतिहास: विदेश नीति, युद्ध और अंतरराष्ट्रीय संबंधइतिहास: F. संघर्ष, अधिकार और अंतरराष्ट्रीय संस्थाएँभूगोल: भारत का भूगोल — 27. विदेशी व्यापारअर्थव्यवस्था: अंतरराष्ट्रीय आर्थिक संस्थाएँ और विश्व अर्थव्यवस्था में भारत
- 1
अंतरराष्ट्रीय संबंधों की मूल बातें
- यथार्थवाद
- उदारवाद
- रचनावाद
- राष्ट्रीय हित
- शक्ति संतुलन
- सॉफ़्ट पावर (आकर्षण की शक्ति)
- 2
भारत की विदेश नीति के सिद्धांत
- पंचशील (1954)
- गुटनिरपेक्षता
- सामरिक स्वायत्तता
- पड़ोसी पहले (नेबरहुड फ़र्स्ट)
- एक्ट ईस्ट
- थिंक वेस्ट
- वसुधैव कुटुंबकम
- 3
भारत और पड़ोसी देश
- पाकिस्तान
- चीन
- नेपाल
- भूटान
- बांग्लादेश
- श्रीलंका
- म्यांमार
- अफ़ग़ानिस्तान
- मालदीव
- 4
भारत और बड़ी शक्तियाँ
- अमेरिका
- रूस
- यूरोपीय संघ
- जापान
- ब्रिटेन
- फ़्रांस
- ऑस्ट्रेलिया
- 5
क्षेत्रीय समूह
- सार्क (SAARC)
- बिम्सटेक (BIMSTEC)
- आसियान (ASEAN)
- शंघाई सहयोग संगठन (SCO)
- ब्रिक्स (BRICS)
- क्वाड (Quad)
- हिंद महासागर रिम संघ (IORA)
- G20 (भारत की अध्यक्षता 2023)
- I2U2
- IPEF
- 6
संयुक्त राष्ट्र
- अंग
- सुरक्षा परिषद में सुधार
- शांति सेना में भारत का योगदान
- विशिष्ट एजेंसियाँ
- 7
वैश्विक मुद्दे
- आतंकवाद
- जलवायु वार्ता (UNFCCC, पेरिस समझौता)
- परमाणु नीति (NPT, CTBT, NSG, पहले इस्तेमाल न करना)
- समुद्री सुरक्षा
- प्रवासी भारतीयों के ज़रिए कूटनीति
- 8
संधियाँ और समझौते
- शिमला समझौता 1972
- सिंधु जल संधि 1960
- भारत-अमेरिका असैन्य परमाणु समझौता 2008
- भूमि सीमा समझौता 2015
