राजव्यवस्था · भाग 11 — राजनीतिक सिद्धांत, तुलनात्मक राजनीति और अंतरराष्ट्रीय संबंध · 44 में से मुख्य टॉपिक 42

राजनीतिक सिद्धांत: मुख्य अवधारणाएँ

स्वतंत्रता, समानता, न्याय, अधिकार, लोकतंत्र और दूसरे मूल विचार।

अंदर 53 चीज़ेंपढ़े गए RPSC/RSSB पेपरों में 5 बार पूछा गया, आख़िरी बार 2024 मेंPOL-42

इसे भी देखें: अर्थव्यवस्था: राजनीतिक अर्थव्यवस्था, आर्थिक चिंतन और विचारधाराएँअर्थव्यवस्था: जाति, सामाजिक समूह और आर्थिक अवसरइतिहास: F. संघर्ष, अधिकार और अंतरराष्ट्रीय संस्थाएँ

  1. 1

    स्वतंत्रता

    2 बार पूछा गया · आख़िरी बार 2022

    • नकारात्मक और सकारात्मक स्वतंत्रता (आइज़ैया बर्लिन)
    • जे. एस. मिल का हानि सिद्धांत
  2. 2

    समानता

    • औपचारिक बनाम वास्तविक
    • अवसर की समानता बनाम परिणाम की समानता
    • सकारात्मक कार्रवाई (अफ़र्मेटिव एक्शन)
  3. 3

    न्याय

    • प्लेटो
    • वितरणात्मक न्याय
    • जॉन रॉल्स (अज्ञान का पर्दा, अंतर सिद्धांत)
    • अमर्त्य सेन (क्षमता दृष्टिकोण)
    • आंबेडकर का सामाजिक न्याय
  4. 4

    अधिकार

    1 बार पूछा गया · आख़िरी बार 2011

    • प्राकृतिक अधिकार
    • क़ानूनी अधिकार
    • नैतिक अधिकार
    • मानवाधिकार
    • अधिकारों की पीढ़ियाँ
    • मानवाधिकारों की सार्वभौम घोषणा (1948)
  5. 5

    नागरिकता

    • टी. एच. मार्शल
    • वैश्विक नागरिकता
    • राष्ट्रवाद
    • इसके रूप
  6. 6

    लोकतंत्र के सिद्धांत

    • अभिजन (एलीट) सिद्धांत
    • बहुलवादी
    • सहभागी
    • विमर्शी
    • गांधी का स्वराज
  7. 7

    विचारधाराएँ

    • उदारवाद
    • रूढ़िवाद
    • समाजवाद
    • मार्क्सवाद
    • फ़ासीवाद
    • अराजकतावाद
    • नारीवाद
    • पर्यावरणवाद
    • गांधीवाद
  8. 8

    भारतीय राजनीतिक चिंतन

    2 बार पूछा गया · आख़िरी बार 2024

    • कौटिल्य का अर्थशास्त्र
    • बुद्ध का संघ
    • गांधी
    • नेहरू
    • आंबेडकर
    • टैगोर
    • विवेकानंद
    • सावरकर
    • लोहिया
    • जयप्रकाश नारायण
    • एम. एन. रॉय