Hindi · हिन्दी साहित्य और परीक्षा-उपयोगी विषय · Major topic 59 of 60

काव्यशास्त्र: रस, छंद और अलंकार

काव्य के तत्व — परीक्षा का उच्च-आवृत्ति भाग।

28 items insideAsked 2× in the RPSC/RSSB papers we analysed, most recently 2016HIN-59

  1. 1

    रस: स्थायी भाव; विभाव; अनुभाव; संचारी भाव; नौ रस (शृंगार, हास्य, करुण, रौद्र, वीर, भयानक, वीभत्स, अद्भुत, शांत); वात्सल्य और भक्ति रस

    • रस: स्थायी भाव
    • विभाव
    • अनुभाव
    • संचारी भाव
    • नौ रस (शृंगार, हास्य, करुण, रौद्र, वीर, भयानक, वीभत्स, अद्भुत, शांत)
    • वात्सल्य और भक्ति रस
  2. 2

    छंद

    • मात्रिक और वर्णिक छंद
    • गण (यमाताराजभानसलगा)
    • दोहा
    • सोरठा
    • चौपाई
    • रोला
    • कुंडलिया
    • छप्पय
    • हरिगीतिका
    • सवैया
    • कवित्त
  3. 3

    अलंकार

    • शब्दालंकार (अनुप्रास, यमक, श्लेष)
    • अर्थालंकार (उपमा, रूपक, उत्प्रेक्षा, अतिशयोक्ति, मानवीकरण, दृष्टांत, संदेह, भ्रांतिमान, विरोधाभास)
  4. 4

    शब्द-शक्ति

    • अभिधा
    • लक्षणा
    • व्यंजना
    • काव्य-गुण (माधुर्य, ओज, प्रसाद)
    • काव्य-दोष