कला और संस्कृति · भाग 4 — प्रदर्शन कलाएँ (संगीत, नृत्य, नाटक) · 31 में से मुख्य टॉपिक 19
रंगमंच, कठपुतली और प्रदर्शन परंपराएँ
शास्त्रीय संस्कृत रंगमंच, लोक रंगमंच और कठपुतली कला।
अंदर 44 चीज़ेंपढ़े गए RPSC/RSSB पेपरों में 4 बार पूछा गया, आख़िरी बार 2024 मेंART-19
- 1
संस्कृत नाटक
- भरत
- भास
- कालिदास (अभिज्ञानशाकुंतलम्)
- शूद्रक (मृच्छकटिकम्)
- विशाखदत्त (मुद्राराक्षस)
- भवभूति
- हर्ष
- 2
कूडियाट्टम (केरल; यूनेस्को 2001/2008); रामलीला (यूनेस्को 2008); रम्माण (गढ़वाल, यूनेस्को 2009); मुडियेट्टु (केरल, यूनेस्को 2010)
- कूडियाट्टम (केरल; यूनेस्को 2001/2008)
- रामलीला (यूनेस्को 2008)
- रम्माण (गढ़वाल, यूनेस्को 2009)
- मुडियेट्टु (केरल, यूनेस्को 2010)
- 3
लोक रंगमंच
- जात्रा (बंगाल)
- नौटंकी (उत्तर प्रदेश)
- तमाशा (महाराष्ट्र)
- भवाई (गुजरात)
- यक्षगान (कर्नाटक)
- तेरुक्कूत्तु (तमिलनाडु)
- स्वांग (हरियाणा)
- भांड पाथेर (कश्मीर)
- अंकिया नाट (असम)
- माच (मध्य प्रदेश)
- कृष्णाट्टम (केरल)
- 4
कठपुतली कला
- धागा कठपुतली (कठपुतली, राजस्थान; कुंधेई, ओडिशा; गोम्बेयाट्टा, कर्नाटक; बोम्मलाट्टम, तमिलनाडु)
- छाया कठपुतली (तोलु बोम्मलाटा, आंध्र; तोगलु गोम्बेयाट्टा, कर्नाटक; रावणछाया, ओडिशा; तोलपावकूत्तु, केरल)
- छड़ कठपुतली (पुतुल नाच, बंगाल; यमपुरी, बिहार)
- दस्ताना कठपुतली (पावकूत्तु, केरल)
- 5
आधुनिक रंगमंच
- भारतीय जन नाट्य संघ (इप्टा, 1943)
- राष्ट्रीय नाट्य विद्यालय (1959)
- हबीब तनवीर
- विजय तेंदुलकर
- गिरीश कर्नाड
- बादल सरकार
- पृथ्वी थिएटर
- 6
सांस्कृतिक विरासत के रूप में सिनेमा
- दादासाहेब फाल्के (राजा हरिश्चंद्र 1913)
- सत्यजित रे
- समानांतर सिनेमा
- क्षेत्रीय सिनेमा
- दादासाहेब फाल्के पुरस्कार
